PHUBA AIAH NGAIHDAMNA

PHUBA AIAH NGAIHDAMNA

~Jasperduati

24 August 2020 a ni a, zan ka muhil thei lo chu ka let ka let a, whatsapp ah lutin status ka en kual a, High School atang a ka lo hriat tawh thin Rzi chhakchhuak status ka hmuh chuan ka rilru ah kan sikul kal ho ṭhinlai te, pasal aneih tak thute leh eng eng emaw ka hunkal tawhte arawn lang leh a, ka lung pawh aleng thar khawp.  Rzi chu ka va be ta nghe nghe a, tichuan a chanchin ṭhenkhat eng eng emaw min hrilh chuan mihring hi kan rin ang ngawt leh kan en ang ngawt an lo nih lohzia te ka hre thar leh a, tichuan a chanchin chu midang pawhin an lo tawrh ve thin anih tho avangin leh hmalam pandan an lo thiam a, huaisenna an neih zawk nan tiin he thil hi kan han tarlang ve ta rawih a, he thil hi thup ṭhen tam tak a awm rualin  a tak tak thil thleng anih avangin a tuartu tana nuam lo thei tur angin min  comment loh sak hram dawn nia. Ngaihthlak anawm zawk nan ama sawi angin kan sawi mai ange.

‘Mahni chanchin sawi hi thil nuam chu a ni loa, min hrechiang dawn hle ania, mak pawh I ti dawn’ tiin bul ahan tan te te a.

(Amah Rzi  hi chuti em ema hrechiang leh belchiang chu ka ni bik lova, amaherawh chu ka hriat chinah chuan mahni lu zo ve tak, hmel leh pianphung lamah pawh zahpuiawm loh ve tak, heh sen vam reuh hi ani a, avun lah chu ango puak a, anuihsen sen thin avang hian hmuh anuam thin hle. Chumi tibelhchhah tur chuan a inenkawl faiin a fresh hlar reng a, a zaithiamin rualpawl a thiam bawk)

RINZUALI CHANCHIN CHU

Kan chhungkua hi kan khawsak a harsa ve em em a, ka pa hian inhlawhfa chawpin kan chhungkua min enkawl ve a, kan retheih chu thuhran nise kan chhungkua hi ruihhlo in min chiahpiah ve nasat em avangin kan retheih pawh azual thin. Kei hi unau pathum zinga milai niin hmeichhe awmchhun ka ni a. Kan dinhmunin azir bawk a, ka rilru hi a no lo viau. Ka u hi vanduaithlak takin ruihhlo-in a tibuai nasa em em a, a ruihsual chang phei chuan kut ka tawrh pawh atam thin khawp mai. Chuta chhapah ka pa zu in mi a lo ni bawk nen, retheih hi azual takzet! Chumi avang chuan zu leh ruihtheih thil lam hi ka haw haw em em ani ringawt, Kei erawh Pathian zarah ka vannei, kum naupang te ka nih atangin tleirawl sual pawh nei loin ka seilian a, han sual vak dan tur lah phei chu ka hre lo. 

Kum 2011 ah chuan Pathian zarah pawl11 pawh tluang takin ka zo ve a, tuman kan chhungkaw dinhmun hi min hriatpui lem lo. Middle school kan kallai kha chuan hmuhsitna ka tawk ve fo, achhan pawh chhuan tur In tha kha ka nei ve lo miau a. chutah ruihhlo khan min timualpho zeuh zeuh bawk, mahse harsatna nei em em loin zirlaiah pawh ka chhuak tluang ve zel a. Pawl 12 ka zir kum chiah khan ka nun a ka hmangaih hmasa ber ni turin mipa pakhat ka tawng a, ka nuna ka retheih zualna mai tur ani tih hrelawk ila chuan ka pehhel ve khawp ang le.

KAN INTAWN CHHOH DAN

Class 12 kan nih chuan ka zin avangin midang rualin school chu ka tan ve thei lova, mahse ni 3/4 na velah chuan ka tan ve ta a. Chumi school ka tanni ah chiah chuan ka mipa hmangaih ka pasal lo nita pawh chu arawn tan ve ciah bawk . 

Kan class ka luh hma chiah hian science ho room lam atang chuan Tshirt sen ha hi alo phei a, ka hmeltha tihzawng tak anih bakah a pa lutuk. A hmui a lo tuai phei a, ka zawn a lo thlen chuan kan insu thawi deuh leh nghal. Mahse ka ngaihtuah chhunzawm mai rih lo. 

Sport in a chhunzawm dawn avangin tute pawh chu kan phurtlangin kan phe suau suau reng a, House hrang hrangah inthen in Leader te kan han thlang a, keipawh chu REd House-ah awmin vote sang ber hmuin Leader ka ni ve nghe nghe. Khapa ka hmeltha tih kha kan house ani ve tih sport kan neih lai chuan ka hrechhuak a, a chhan pawh min lo chhaih ziah thin avangin. Atirah chuan ka ngei ve thin khawp mai, min chhaih ngeiawm thiam ve em bawk a. Bakah ka hriatchian deuh hnu phei kha chuan lerh hmel ka ti.

Mahse sport chhung arei ve bawk a, min chhaih ngeiawm viau thin mahse min ngaihsak ru tel tlat hian ka hre thin, zep lo chuan ka duh ru deuh tawh, a zei em bawk a ni. 

Tichuan nikhat chu “I phone ka lo hmang lawk” a ti a, a pawimawh nih ringin ka phone chu ka hmantir a, mahse khatah khan amah alo va in call chu niin, tichuan azanah min rawn be nghal a, bialpa ka neih leh neih loh te min rawn zawt nia mawle. Mipa dang chu nise zaklo ka ti rilru ngawt ang, mahse aruka ka lo star ve anih miau avang pawh niang ka hlim ru tlat. Tichuan amah ka fiah duh vang chuan bialpa ka nei tawh ka ti ve tlat a, chuta min chhanna chuan min hneh tak em avangin amah pawh ka chhang ta nghe nghe kha a nia. “Bialpa I lo neih hman tawh si chuan ka hmangaih hma chein ka kalsan zawk mai ang che” min ti nihchu. Mi tam tak chu nise ‘min kawp rawh’ te anti zawk thin ania. 

Tichuan ani nen chuan kan inkawp chho ta a. khatih hunlai kha chuan school pumpui hriat hlawh ka ni ve a, house thenkhat leader hmeichhia ai chuan ka lo puak ve deuh pawh ani mahna, sport kan zo fel  closing function Saikuti Hall-ah ngei mai chuan kan han hmang a, zai intihsiak naah tel vein ahmingin lawmman pahnihna ka dawng ve nghe nghe. A nuam ve khawp mai, ka duhpa pawh chuan min en uluk ve ngang thin mai. Min ngaihsak em em a, khawlaiah nise min kai lo ngai lo, zah pawh a sawi theih loh, kan school pum khan kan inngaihzawn an hre deuh vek a, a awm ve tho, ani lah mipa hmelchhe zawk zawk nibik hek lo, hmeichhia te duhrawn kha ani ve miau a, ahming ka sawi theihnghilh daih, Ruata(hminglem) tiin an koh thin.  Mahse thil pawi ta chu ka la tih ngailoh class bunk te ka chin ve phah a, 12 ka zir kum kha ka nuna hlimawm ber lai nimahse keimaha ka sual ve hunlai ber ka ti thei hial ang.

Sport zawh hnuah chuan class pawh pangngai takin kan tan leh tawh a, chhunah tiffin te kan ei dun a, class an neih loh laiin nise kan class ah lo pheiin min lo lenchilh a, a zawng zawng hian min hmangaih emaw tih tur a ni. Engpawh tidawn sela an chhungkaw thiltih naah min tel ve zel a, a chhungte pawh an thain an fel khawp mai.

Mahse ti phawt teh ang, hringnun hi mahse tih tel lo hi chuan a kim lo tlat, kum chanve a liam ve meuh chuan a bialnu hlui pakhat kan school-ah chuan a lo lut tih thawm a awm a, chu nu ngei mai chu kan section ah chuan a lo la awm ve zui. Lian vak lo, te fel at hi a ni a, a hmel pawh zahpuiawm loh reuh tak a ni. Mahse a mizia in a zir bawk aniang chu a hmel thatna a thai bo vek, zah a hre lova, ruihhlo a tibawk a, kei ngei pawh min ti buai tanin zak taka mi siam lah athiam. Ka bialpa nena kan awmdun lai rengte hian lo kalin aduh tawkin arawn tawng thin. Ngeiawm tih piahlam a ni. Mahse chhan enah pawh ka en ngai lo, ka bialpa tih turah ka dah hmiah. Mahse a tawpah chuan ka bialpa thianpa nen chuan an ni ve leh ta zawk a. Inkawm lo thei loin kan awm a, inkawm ngeih tak erawh kan ni lo thung. Tichuan  hriat loh karah kum aliam a, class12 pawh chu ka pass ve ta hram a, Pathianin ka thawhrimna min hriatpui tih ka hria, ka lawm ve khawp mai.

Kum 2014 a lo inherchhuah chuan Lunglei Gov’t College-ah chuan kan han zir zawm ve a, thian ka neih loh dan chu pui tak a ni. College life nawmna hi keimahah hian ka tawng lo tawp ti ila ka sawisual lo ang, chuta chhapah chhungkaw awmthei kan nih ve loh miau avangin incheina ka nei lova, couple jersey kan neih hi ka ha tluk tluk mai a ni, khatih hunlai khan kekawr haktlak nise pahnih chu ahmingin ka nei ve, mi an chhe lo thin si, ka bialpa hian min iai hi ka hlau ru ve reng thin. Mahse a hma ang thoin min ngaihsak reng tho a, ka kalrei hnu chuan ahmingin thian pahnih chu ka nei ve, mahse juice lam in an chin vangin duh inang ta lo chu inkawm reng theih a ni ta lova, ka zui tawh ngai lo. Thian ka neih loh miau avangin class off laipawn midang class ah ka thut ve ngawt chang lah atam. Ka bialpa hi science subject la anih avangin kan inhmu tam thei lo, mahse kan hunawl ah te chuan kan inhmu fo a, Sunday a leng ngai lo kha ka leng ve ta fo bawk. Mahse pawi ta ber chu kan inzui fo takah chuan duh leh duh inhnim hnai ta reng chu kan lo chesual ve ta fo a, ani kha ka hmangaih a, min hmangaih ema ka hriat avang pawh chuan ka inchhir ngai hauh lo thung. 

July thla a lo inherchhuah meuh chuan ka ruak lo tih ka inhrechhuak a, keimah hi ka tihsualah chuan huai taka tuar ngam leh zep ngai lo mi ka nih avang pawh aniang chu, ka in test zo bathroom atang a ka chhuak chu ka nu ka hmuhtir nghal a. Mahse engtinmah min chhang lo, a awm ve tho mai, a rilru ka tina tih ka hria, a fanu neihchhunin nau ka pai miau a, mahse nu ka la nih ve miau loh avangin anat dan tur kha ka hrethiam pha lo mai chauh a ni. Ka pa hriat ahlau hle dawn tih chu ka ring nghal mai a. Ka bialpa pawh ka ruak lo tih ka hrilh chuan min neih ngei atum thu asawi a, mawhphurhna ala ngam viau, ka rilru pawh tlem chuan anawm ve phah. College kal chhunzawm lo thei lo ka nih avangin ka kal chhunzawm ve zel a, dul lian mi ka nih avangin alang hma khawp mai.

August thla a nih chuan ka nu pawhin ka pa chu ahrilh ve ta a, mahse beisei lo deuhin ka pa chuan in innei ngei ngei tur ani min ti ta a. Mahse lawm a hlim vak theih erawh a ni lo thung. Insawirem te a lo ngai zel bawk nen, neuh neuh alo tam phian mai. Tichuan ka bialpa nen thutlukna siamin ka thiannu te inah kan inru ta a. Kan inruk zanah chuan kan rilru ahah dun em avangin kan tlaivar phah thak, a chang leh kan nui dun leh  thul. Inru nisi a mi ina awmreng chu tih chi hek loh le kan pau te chuan zanah min lo hruai a, kan pa te in lam chu kan pan ta a, zah ana duh ngei mai. Mahse mifing chhungkua tih takah an fel thiam em em a, college pawh chu kan pa te in atangin ka kal chhunzawm ta zel a, rai no nen engmah hi ka ei thei loa, ka awm deuh chuai ani ber.

Kan inru tih an hre vek tawh a, ka chhungte pawhin ‘Lo haw leh phawt rawh se’ min tih avang chuan ka han haw leh ta rih a, college erawh ka chawlhsan ta daih thung. Kan inruk zawh ka haw leh chu keima tawkah hrehawmna ka tuar ve nasa em em a, mi awmthei chhungkua kan ni si lo, rai no engmah ei theih loh nen ka chak lo ve khawp mai. Chuta karah ka pa chuan a ruih sual apiangin kamchhe tleuh nan min hmang zui a. ka nuin arukin eitur min rawlhruk fova, zanreiah ka riltam pawhin aruka mahni a thil ei angai a, chupawh ka pain a lo hriat chuan min hauh nan ahmang fo. Mahni inchhungkhur lumah pawh inthlahrung taka mitmei ven ngaia awm chu hahthlak ve tak a ni. Ka sawi hmaih pakhat chu kan inruk hma deuh khan ka nu hi accident avangin a keruh atliak a, engmaha  ti hleithei lo. Awmhmunah mei a zial a, keiin a zialsa te chu ka lo sem kual veleh a, retheih hi a zual ani tawp mai.

Mahse ka naupai pawh a lo lian ve deuh deuh a, thenawm khawvengte pawhin min hre vek tawh, tichuan palai te lo kalin kan insawi rem a, kan ina kan let leh hnu leh kan inneih inkar pawh hi arei ve lutuk a, ka rethei hman viau. Khami chhung khan buaina neuh neuh ka tawk ve reng a, kan pa ngei pawhin min tina ve fo, ka pa ka laka atha lo tih ahriat avangin kan ina lo kala min ngaihsak kha a peih lo foa, mahse ka ngai a, hmu loa awm kha hrehawm ka ti thin tih erawh ahre pha lo. Ka naute pawh thla nga lai ahmang  ve ta a. DECember 12/2014 ah chuan ka hmangaih ber Ruata nen pawh kan innei ve ta. Pathian zarah lawmpuitu kan ngah em em a, kan pa te lam chungkaw hung an lo ni bawk nen, Dan puitlinga innei tam takin an tluk lo an ti ve fo thin.

INHRIAT CHIANNA

Tichuan damchhung kawppui tura ka thlan hnenah chuan ka thiante, chhungte kalsan meuhin ka han awm ve ta chu nia, kan inneih atang a thla khat vel chu min duat viau. Mahse kan pa chuan college kal ala bansan ve loh avangin ka bulah hun ahmang tam thei loa, chuta chhapah game khelh ala atchilh zui bawk nen. Zing athawh hma leh tlai lama a class kal lo haw tih loh chu ka bulah a awm mang ngai loa, zan a lo thlen te hian a lo mut hun ka nghakhlel thin em em a, mahse ka nghak chhuak zo ngai meuh thin lo. Game akhel tlaivar deuhthaw a, chutah hmeichhe dang biak aching tih ka lo hre ve zel bawk nen. Rilru ana ve duh thin khawp mai, khang hunlai khan phone pawh keypad ang chi bak ka la nei ve loa, ka biak ber pasala ka neih miau avangin biak tur dang nei hek lo, ka naupai a lo lian ve tawh bawk nen a ruka tah chang ka nei ta fova, Pathian zarah ka naupai thlaruk atlin hi chuan insawiselna em em ka nei hran lo, ka hrisel tha a ka lawm viau thung.

Pathian awmpuina zarah kum 2015 chu dam takin kan han thleng a, kan nupa inkar erawh a hma ang ani tawh lo thung, dawihzep chi ka nih ve angin naupai nen ka dawihzep a thuahhnih a, ka nat pawhin a ruka tuarin ka tap mai thin. Kan pa chuan hmeichhia a be fo tih ka hria a, zan reia hmeichhia a biak te hi ka hre ve thin bawk si, ka tawngtai fan fan a, engkim a that leh ka beisei em em a, Pathian hnathawh lo lan hun hi ka nghak a ni ber.

April20, 2015 ah chuan Pathianin fapa duhawm tak Hector-a min pe ta a, ka nauvei lai ngei pawh hian dah pawimawh zawk dang neiin rei lo te bak ka bulah hun a hmang lo, nau ka neih fel hnu tlailam dar nga pelh velah a lo lang ve chauh a, zanhnih ka awmhnu chuan keipawh damdawi in atangin ka chhuak ve nghal a.

DAWTSAWI VANGA TAWRHNA

June 2015 a lo inherchhuak a, ka fapa pawh thlahnih lai a ni ve tawh, tuk khat chu kan pa thawh hmain a phone ka enruk sak a, anihna takah chuan ka pasal chu a ni ve, mahse a phone en hi arem ngai lo kha mak ka ti ve thin a ni. An thian hoa thiltum an lo nei a, Tlawnga kal a len vel an tum a ni. Hre lo ang deuh chuan ka awm a, a lo thawh hnuah chuan a tawnzau awmna min zawt a, ‘Ngatan nge itih? Class ikal dawn kha’ ka ti a, mahse chhuanlam tha tak hmangin min dil a, ka pe ta tho a. Tuichen a nawmchen vel an tum tih erawh ka hre tho, tichuan class kal tur awm ang tak chuan achhuak ta a.

Tlai lamah chuan beisei lohna lam atangin call kan dawng ta, kan pate accident thu min rawn hrilh a, damdawi in an panpui tih kan dawng bawk a. A kal chhuah dawna abag ahchhuah erawh ka hnen alo thleng a, ka rin ang chiahin a huh vek, lui chu an kal ngei ani tih ka hre ta a. zanriah eikhamah chuan serkawn hospital lam pan chuan kan tlan nghal a, ka fapa erawh api te bulah in lamah a awm thung. Ka thlen chhoh chuan ahmel hmuh a lo nuam, mahse a malpui inzawmna ruh akeh avangin Aizawl lama refer a ngai an ti a, ana ka tawrhpui rualin min bum tih ka hriat avanga ka tawrhna khan min ti na a, zah pawh sawi loin ka tap chhuak nghe nghe.

Atukah chuan kan pa pawh Aizawl lam panpui ani nghal a, mittui nen ka thlahliam. Ka lakah tihsual neiin min bum fo mahsela ka hmangaih em em a, ka ngai ngawih ngawih thin. Mahse demna pakhat ka nei ve, inzai a hlawhtlin hnu leh a chhuah hnu thleng pawha min lo be ngai lo kha mak ka tiin ka dem ve takzet. Khatiang em em a nupui fanau ngai lo leh thlahlel loa a awm kha, a chhan pawh game vang bawk a ni. July thla kan chuangkai a, thla khat tawp chu Aizawl lama a chhungte a u te chuan kea kal thei anih loh miau avangin kan pa chu an enkawl a, kan pa nu leh ka fapa nen keini pawh Aizawl lamah kan tlan phei veleh a, kan thlen chuan ka tap nasa, kan pa ka ngaih chu thuhran nise a lo cher bawk si nen, mahse ka hah erawh adam, azun lek ek engkim chu midang tihsak ngai tawh loin a nupui ngei chuan ka tihsak thei tawh a. Ka nu erawh chuan min hawsan leh rih a, kan chungkua leh kan u te nupa nen chuan kan khawsa ta a. kan u te nupa hi fa nei thei lo an nih avangin ka fapa pawh min duatpui takzet bawk.

Thla khat dawn kan u te ina kan khawsak lai khan tuk khat chu ka harh hlawl mai a, kan pa phone chu ka check sak leh ta. Call recording pakhat ka ngaihthlak chuan min tina takzet a ni. A accident hmaa a lo biak thin kei ngei pawhin vawi tam be tawh suh ka tih ngei mai kha ani tih ka hre nghal a, zahmawh rawngkai ngei mai hian an lo inbia chu niin. Tenawm tak an ni, hmeichhia lah pawh chu a zak thak lo lehnghal. Mahse chupawh chu haiderin ka tuar tlang leh thei hram a. Hunte aliam a, kan pa pawh tiang hawla a kal ve theih tawh avangin Lunglei lam panin kan haw ve ta a, inlamah pawh kantu neuh neuh anei ve reng a, game pawh a la atchilh tluang zel.

Hunpui kan thlen ve changte hian chhungkaw kima hman a chakawm ve thin tehlul nen, kan nufa bula hun hman ai chuan thiante bula hun hman athlang zawk thin a, kei erawh khawi hmunah pawh awmse kumthar tuk january 1 anih tawh chuan wish hmasa ber nih tumin ka hmangaih thu tal hi msg ka hnutchhiah thin.

KA CHUNGAH VANDUAINA A THLENG

Pathian zarah kum 2016 kan chungkai ve leh ta a, kan pa pawh tiang tello in akal ve leh thei tawh a, chutih rualin kum hrehawm pawl tak ka chungah a thleng ve bawk. A bialnu hlui pasal nei ve tawh tho hian a lo be ta fo tih ka hria a, kha hmeichhia khan kan pa nen an inngaihawn laiin midang fa paiin pasal a nei ta ani awm e, vengkhata lo awm tawh thin kan nih avangin kha hmeichhia kha ka hre hle bawk. A hmel a tha a, mahse a lerh hma ve phian. Kan nupa pawh kan inhauh phah ta fova,  keiin ka tih amawi loh avang chuan kan pa hauh ka phut ve a ni. Mahse chhang lola ani mai min ti ta zel a, ka dam thei mawlh lo. Ka muhil tuilai te hi ahma ang bawkin ka harhchhuak leh nawlh zel a, a phone chu la ruin a finger print-in ka hawng thin. Nupa nisi thuruk neiha phone pawh in ensak rem lo kha chu hriatthiam ahar ve thin khawp mai. A phone ka check zeuh zeuh takah chuan rilru natna tur pawh a tamin ka tah chang pawh a tam zel a. Kan nupa nun kan hlim lo telh telh bawk. Chhungkua kan lo chawk buai tel leh zel thin bawk nen, ka thinrim tawh chuan tumah ka hmaizah duh tawh bik lova, ka tilang ve ta fo a, kutte hial min thlak aching chho ta a. Buaina chuan kiam lam aiin zual lam apan zel zawk a ni. Kha hmeichhia kha ka buaina ber ani bawk, a hmeltha ve em a tin ni. Mahse ka ten hle pasal fanau anei reng a, msg ngeiawm tak tak min lo thawn fo a, khatianga huaisar tur khan kan pa a dik lo hle tih ka hre thei bawk.

August thla arawn inher chhuak a, ni17 ni ta in ka hria, he zan hian ka mang lamah pawh ka la manchhin ngai loh, mi chungah pawh thleng tura ka duh ngailoh thil chu ka chungah athleng ta. Zanlai dar 12 apelh hnuah pawh kan pa chu alo la mu loa, inhnuai lamah chhukin eng nge atih ka en a, an lo la meng suau suau, chhungkaw mak ve tak chu an ni, mutna chang hre lo, thawhna chang hre lo ang hi. Ka tawngna mah mah em aw, mahse ka chunga an awmdan ngaihtuah chuan nep tak a ni. Ka inhnawh puar a, ka hmelah lungawi lohna ahmuh avangin mu tura ka chho chu min rawn zui a, ka inhau nasa, he hmeichhia vang leh a cousin(a ex ni tho) vangin. Chutah ka thinrim lutuk tihngaihna hre lo chuan tukverh hawngin thenawmte inchungah chuan ahmaa ka tih fo danin rilru thlitfim turmin ka chhuak a, ka thu ta a. thih maite kha ka duh rum rum, mahse ka fapa ka ngaihtuah a, ala te bawk si,, thil tha lo hlir ka ngaihtuah ni berin ka hria. Chutia ka inngaihtuah laia thuthmun remfel tura ka awmhmun ka siam rem chu ka chunga hrui awm chu hrui pangngai emaw tiin ka vuan a, electric hruipui chu niin.min paihvir ta lawp a, current tek eng ta pup chu hmuin kan pa chu a lo chhuak a min buaipui nghal a, zinglam darkhat vel ani tawh. Damdawi in lam panpui ka ni ta nghal bawk a. ka kut chu alo man nat em avangin a vung vek a, akawm vek bawk. Ka kut dinglam pawh hi akang tho, ka thutna te pawh akan tel avangin ka taksa pawh lang lo lai kang a awm ve nual a,a zana na hre lo kha atukah chuan na tak ka ni. Thawmhnaw inbel a rem lova, a kang lai te chu atui tuam tuam mai bawk si nen, ka taksa deh apiangah a inchar a ni ber mai. Tichuan saruaka awmin keimah min khuh nan ka pa chuan bawm min siamsak ta a. Khatih laia ka damchhuak kha mi mak tih atling hial. 

Karthum vel min enkawl hnuah chuan ka kut chu arawn danglam chho tan a a dum vek a, a tawih chho a, a rimchhe tan ta. Tichuan that leh beiseiawm loh tak avangin tan hial a lo ni ta a. thla khat chuang damdawi ina ka awmchhung hi chuan ngaihsakna ka dawng em em a, kan pa laka ka natna pawh lak kiansak ka ni, rilru na hmel ka pu ngai lova, ka hlimna ber pawh damlo dang awm ve te chu anmahni ti hlim tu ber ka ni thei kha ani, min ngaina der ve hlawm hle bawkin ka hria.

Hun akiamleh a, damdawi in ka chhuahsan atanga rei vak loah boruak dang ka tawng leh ta. A va hahthlak thin tak em, retheih hi azual ngawih ngawih. Ka laka a thinrimna hrikthlak nan tiin min runluih nan mi nupui a bialnu hlui lakah chuan min uiresan ta a. Mahse inthiam lohna a nei leh si nge ka hre lo, ka bulah chuan a inpuang ta vek a, ka na ngawih ngawih tawh a ni. Hemi tumah hi chuan ka insum theihnain a tlin ta lo, chu nu mona inlam chu ka pan a, ka luhchilh ta riap mai. A pasal niawm a ka ngaih chu ahminga ko in a pasal anih leh nih loh ka zawt a, aw tia min chhan avang chuan engkim chu zep nei loin ka sawi ta phiar phiar a, chupa chu keimah ang rualtho ani awm e, an nu chu koin a zawt a, mahse a zam eih lo, alo la tang na viau tho mai, mahse thudik ka sawi ve chat chat a, tangrei thei ani bik lo. Tap chungin ka tlanchhuak a, khawlai ka ngaihtuah tawh lo, ka a ni berin ka hria, in ka thlen chuan chu nu chuan min rawn text nghal a, ngaihdam min rawn dil a ni, ava ngam zawk tak. ‘Min hriat kha, ka fate an la te si kalna tur ka hre lo’ arawn ti anih chu. Chuta karah  vanduaina thuahhnih turin kan pa nu chuan min tan ahnekin ngaihdam dil turin min ti zawk anih chu mawle! ‘Mi luhchilh hi mahni diknaah pawh diklohna a ni, nangmah vanga naupang fahrah tir I duh ami’ min la ti deuh deuh, tichuan a zan la la chuan chho lehin vanduaina avanga ka kut min tansak chu chhuanlama hmangin dawt tihian ka han sawi ta a ‘ ka kut hetiang hi ka lo ni tawh bawk nen, min fiam a, min fiamna kha tak tak emaw tiin ka lo tlanchhuahpui tawp a min ngaidam dawn nia’tiin harsa ti tak chungin ka han sawi. Tichuan tha takin kan inthlah ta a, mahse lawm ahnekin kha nu khan dik lo takin ka chanchin thu a thantir a, a thikthu chhe lutuk min rawn luhchilh tih te, an pa hi a duh lutuk a tih te sawisen chi pawh a ni lo, he nu lakah hian vawi tam ka pasal hian min rinawm lohsan tawh.

Kum 2017 leh 2018 hi chu sawi tur em em ka nei lo, mahse kum tha tak leh hlimawm erawh ani ni bik lo thung. mo ka nih chhung khan kan chhungkuaah khan ka pi chiah ka lam tang awmchhun ka nei a, kut neilo chung khan engkim ka ti a, ka mopui nu vang khan theih loh neih ka tum lo. A chhan chu ka lakah a ngeiawm thiamin a sualthiam thin em a ni. Mo upa zawk ni mah ila kei aiin a upa zawk a, chuvang chuan min hlau fahran lo, bakah ka pasal anu a tilawm thiam tlat alawm. Kei erawh tlak tlum duh vanga that chhuah der mi ka ni lo, thiam pawh ka thiam hek lo. Inchhungkhur ka enkawl tha a, in leng chuangkai chhawntu ber ka ni bawk a, chuvang pawh chuan aniang mi reng reng khan min ngaina bik.

Pathian zarah kan pa pawhin ahmingin hna chhe te ahmu ve hlauh a, mahse chupawh kan chhungkaw thatna tur aiin chhiatna bul tho a ni. A thawhpui hmeichhe pakhat nen chuan rinhlehna ka nei leh a, fiahna erawh ka nei thei si lo. Khanu thlalak kha ka delete apiangin kan nupa kan inhau ta fova, a lo nei lehzel thin. Zan a lo haw tlai ta fo bawk a, chanchin achhia tha min hrilh der ngai hek lo. Miin khawnge in pa an tih a chhanna pe thei lo nih ziahte kha ava hrehawm tak, chaw eikhawm an ching ta fo bawk a, aaa…sawisen pawh hi a ni lo. Ka pasal chu then a, chhuahsan duhna rilru ka pu ve fo,mahse chhuak dawn ngawt ila ka pan tur ka chhungte hi ka pan chak hran bik lo em a ni. Midang chhungkua ang lo nei ni ila chuan adan adang mahna le.

2018 kum tawp kan thleng a, kumhlui thlahzan pawh kumdang ang thoin kan kiangah a awm leh lo, ka chhungte tak tak bulah kum dang ang thoin kan nufa in kan hmang leh dawn. Sunday te hian chhungkua a biakin lam pante hi ka chak ve thin,mahse van arah ang vel a ni.

January 11, 2019 a lo nih chuan in atangin min hnawt chhuak ta a, inthen ka duh loh thu leh kan fapa avang a inthen that loh thu ka sawi a, tap zawih zawiha ngenin ka thingthi thul, mahse min hnawtchhuak ta tho a, kan nufa chuan kan chhuak ta a ni. Kan in lam erawh ka pan mai lova, min duata min tan tlattu kan pa pa unaute lam chu ka tlawhchhuak vek a, thil awmzia ka hrilh vek a, an rilru pawh ana ve, min lainat a ni. Kan fapa hi a thiam loa ala inchhir ang tiin min thlah vek nghe nghe.

Chutia kan inthen tak hnu cuan ka lo rinhlehna kha adikzia te, min bum nasat zia te ka hre tam telh telh a, a thiankawmte ngeiin khang kan inneih hun laia an sawi ngam si loh te nen lam minhrilh ta bawk nen, nuih a za lo thin khawp mai! Rilru na in min siam reng a, a inchhir ngai loh thu leh min hmangaih tawh loh thu te sawiin khawngaihna pakhatmah ka chungah a lantir lo, a bialnu nena ankhawsa dunlai mit ngeia an hmuh te nen lam ka beng a thleng zel si, a kham awm lutuk, kum chanve vel chu kan inthen hnu pawh khan rilru nain ka hun zawng zawng ka hmang.

A changin ka sumdawng a, mahse kan inthen hnu in lama ka haw kha Pathian remruat nge ka hre lo, chhungkua kan hlim a, tin ka natbelh an hlau ve rih niin ka hria, mihring zawnga thlir chuan ka na a, a fair lo takzet, ka huntawn engkim mai kha mangchhia tal nise ka duh ve ngawih ngawih a ni. Ka thatlai, ka engkim ka pasal tan ka hlan a ka zirna pawh ka chawlhan phah hial ve ania, mipa tha lo tawn hi chu apawi takzet a ni. Ka chhungte pawh chuan ka hlimna tura an ngaih ka tih chu an hnial hran lo, tun hma zawnga chhung inkhawm nei ngai lote kha bul tantu kan ni ta zel bawk a.

Kumtawp lam ni ta in ka hria, ka school kalpui thin ka thianpa Peka hian Magnesa company hi min hmelhriattir ve a, ahma a min sawmna pawh ka hnar fo, mahse Peka min sawm hma hian tawngtai naah ka thlen a, ka tana ruat anih chuan ka zawm ve ang tiin, ti chuan peka chuan min rawn sawm ta a, ka zawm ve ta a ni, a lo tha reuh phian mai.

January 11 2020 kan inthenna pawh kumkhat lai a liam ve ta e, mihring ang zawnga thil engkim thlir chuan ka paltlang thei lo ang, ka chak lo, ka chau a ni, mahse rilru beidawng ka pungai lo, a chhanpawh Pathian ka bel tlat a, mihringten thlamuanna min pek theih loh kha Pathian hnen atangin ka dawng tlat! Keimah pawh ka hriselna lam chenin ka tha, ka na tawh eih lo, thiantha Lalpan min pe a, magnessa kaltlang hian ka hlim bawk a, ka nun a kaihruai hle bawk. Pathianah rinna ka nghat lui tlat a, eng dinhmunah pawh ding ila pawmdan ka thiam em em tawh a ni. Kan inthenna kumkhat aliam khan kan pa hlui pawh a rilru adang hman em em a, thatna in ka hneh ani berin ka hria, min lo be fo bawk a, mahse a bialnu laka rinawm turin ka lo fuih fo thin. 

Kumin August 2020 kha ka accident atanga kumli na chiah a lo ni ve bawk a, ka kut thlalak chu status a ka hman a lo hmu a, khami ni khan thinlung takin ngaihdam min rawn dil a, kan lo inngaidam tawn bawk, ‘inthiam lo duh suh, hlim takin awm rawh’ tiin ka thlah ta a ni.

Ka hun liam ta zawng zawng ka ngaituah a, anu chhungte leh kan inkar thil thleng te, ka mopui nu nen a kan inkar te, kan inkar buaih nuai chunga nupa hlim tak anga ka lantir thei te, a u in kut min thlak hial te pawh mahse sawisen vek a ni lo, tihian keichu vanduaina vangin ramtui lei lo in ka awm a, mahse Pathiana rinna nghat tlat mi ka nih avangin vawikhat pawh ka vui ngai loa, ahma kha chu intih hluma mahni nunna lak mai duhna te ka nei ve thin, mahse tunah chuan adang tawh fapa duhawm tak min ngiahsak em em tu ka nei a, englai pawha min kalsan tawh lo tu Isua ka nei tlat bawk alawm!

A TAWP TA